★★★ Vluchteling in de Versnelling ★★★

realiseert bedrijfsmatige en professionele oplossingen voor betere & snellere integratie

Waarom het duurzaam is om te investeren in opleiding van vluchtelingen

Duurzaam is in. Er wordt zelfs gesproken over de grote kansen die duurzame ontwikkeling heeft voor de economie. Het lijkt er wel op dat we dan toch vooral aan ondernemen in milieu en ecologie denken. Natuurlijk gaat het om de mens(heid), maar de mensen zelf lijken verder af te staan. Neem nu de integratie van nieuwkomers, met name vluchtelingen. De Nederlandse samenleving zorgt er voor dat zij nu kunnen leven en soms ook werken. Maar worden ze ook voorbereid op de toekomst? Of nemen we er genoegen mee dat vluchtelingen een marginaal bestaan leiden door een permanent verblijf in de kwetsbare onderkant van de arbeidsmarkt?  Naast taal en breder integratie is juist ook investeren in opleidingen het betere alternatief. Duurzamer … ook voor iedereen.

De vooruitzichten voor vluchtelingen met een verblijfsvergunning zijn niet gunstig. Belangrijk is natuurlijk dat zij hier in vrijheid kunnen verder leven. En dat zij daarbij de nodige basisvoorzieningen – wonen, inburgeren en inkomensondersteuning – krijgen.

De afgelopen decennia bleek het echter weinig succesvol om hen ook een duurzame plek op de arbeidsmarkt te laten verwerven. De cijfers zijn bedroevend: 10 jaar na asieltoekenning heeft nog geen 50% werk en dan nog veelal parttime. De bijstandsafhankelijkheid is buiten proportioneel groot.

Het wordt nog slechter door groeiende flexibilisering

De verwachtingen voor de komende decennia zijn helaas nog slechter. De meeste vluchtelingen staan door hun starterspositie per definitie aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Er zijn sowieso beperkte kansen op werk door de grote concurrentie. Daar zou meer volledige werkgelegenheid, bijvoorbeeld door economische groei, een oplossing voor zijn. Niet gemakkelijk overigens met de groeiende automatisering en robotisering. Belangrijk nu en hier is echter ook de steeds toenemende flexibilisering, juist bij lagere en middeninkomens.

Neergaande spiraal onderkant arbeidsmarkt

“De nadelen van de toenemende flexibilisering op de arbeidsmarkt slaan relatief sterk neer bij de zwakkere groepen op de arbeidsmarkt,” meldde het CPB vorige week. Jongeren verrichten relatief vaak flexibele arbeid, maar vinden uiteindelijk vaak alsnog een vaste baan. De pijn zit bij ouderen én bij laag- en middelopgeleiden. Zij hebben steeds vaker een flexibel contract, vaker te maken met hogere werkloosheid, armoede en een hoge werkbelasting en zij volgen minder scholing dan werknemers met een vast contract. Toenemende uitkeringsafhankelijkheid en afnemende ‘werkneembaarheid’ (employability) vormen een neergaande spiraal.

Werk is niet altijd een blijvende oplossing

Vluchtelingen zijn verschillend in leeftijd, de grootste groep is die tussen jongeren en ouderen in. Zij hebben dus nog vele arbeidsjaren voor de boeg. Kenmerkender is hun opleidingsniveau of – beter uitgedrukt – hun hier geldende niveau: die is overwegend laag. De verschillen met het land van herkomst zijn vaak te groot om hier van nut te zijn voor veel organisaties en bedrijven. En ook al zal het bij een deel nog lukken om aan werk te komen, de ‘neergaande spiraal der laagopgeleiden’ draait ook door. Werk, werk, werk is daarom lang niet altijd, zeg maar gerust meestal niet, een blijvende oplossing. Niet zonder meer.

Opleiden als positieve draai

Het zou met recht somberen zijn als het hier bij blijft. Soms is het ook niet anders, maar in dit geval hoeft dat zeker niet. Er is een uitweg, een positieve draai. Opleiden! Helaas ontbreekt het daar vaak aan. Eenvoudige tewerkstelling is niet alleen een hele opgaaf, het is ook te simpel. Het lost – zeker op termijn – niets op. Het gaat er om de vluchtelingen te behoeden voor marginaliteit. Dat kan door de potentie die zij in zich hebben te verzilveren, gebruiksklaar te maken voor de toekomst. Dan kunnen ze echt meedoen.

Duurzame ontwikkeling

“Duurzame ontwikkeling is de ontwikkeling die aansluit op de behoeften van het heden zonder het vermogen van de toekomstige generaties om in hun eigen behoeften te voorzien in gevaar te brengen”, definieert de Verenigde Naties het groene begrip in het rapport “Our Common Future”.   Toegepast op de tienduizenden nieuwkomers die hier zullen blijven, is onze omschrijving: “Duurzaam kijkt naar wat mensen echt nodig hebben om in hun eigen behoeften te voorzien en hoe dit ontwikkeld kan worden, zodat de samenleving er ook in de toekomst baat bij heeft.”

Duurzaam denken en doen

Voor een duurzame integratie van vluchtelingen is langdurige en volledige deelname aan de arbeidsmarkt essentieel. Taal en cultuur en wat hulp bij het vinden van (vrijwilligers)werk is dan nog maar het begin. Investeren in hun mogelijkheden is pas echt duurzaam denken. Is duurzaam doen. Opleiden in beroepen en/of kwaliteiten die houdbaar zijn, zorgt er voor dat we aan duurzame ontwikkeling werken. Van mensen in dit geval. De negatieve spiraal omdraaien, daar draait het om!

Mejo Huizer, partner  Vluchteling in de Versnelling

redactie • 29 november 2016


Previous Post

Next Post